Hond se gedagte. Kerneels Breytenbach

Читать онлайн книгу.

Hond se gedagte - Kerneels Breytenbach


Скачать книгу
revolusie wat plek-plek deurgebreek het in die land van groot welvaart en groter armoede?

      Die huishulp begin om hulle skarrel. Enkele treë van die sitgedeelte van hul groot stoep is ’n eettafel, waar Krystle en Jaap someroggende hul ontbyt geniet. Met die groot skuifdeure van glas half toegetrek voel dit ten minste nog of die stoep en tuin een is; vanaand sal hulle dig gesluit wees en sal die beligting sorg dat die mense wat daar aansit se weerkaatsings in die glasmuur die illusie van ’n tweede tafel skep.

      Vir die duur van die wêreldrugbytoernooi is dit elke Sondagaand se gebruik. Aandete saam met die afrigter en sy twee assistente, plus die Springbokkaptein. En Maurice, natuurlik.

      Katstert Nel sal alleen wees. Sy Duitse herdershond, Dawk, bly by die hotel saam met Anjetta.

      Krystle is allergies vir hondehare in haar eie huis.

      12.

      Sondagaand met Plas, wat vanaand geen lus oorhet vir die kos wat hy vandag aan sy klante voorgesit het nie. Popol Vuh se eienaar gee hom oor aan whisky. Fleur volg sy voorbeeld, beskerm haar maag oudergewoonte met Portugese witbrood en ansjovis. Haar emosionele en kulinêre gemaksone.

      “Het jy vandag met Katstert gesels?”

      “Nee.” Sien op ’n afstand was vir haar oorgenoeg.

      “Wonder hoeveel keer die woord heroïes in vandag se sportberigte gebruik is.”

      “Dis banaal,” antwoord Fleur.

      “Maar onwaar.” Hier kom dit, weet Fleur. “Al heroïsme wat vir mens oorbly, is om die uitspansel te probeer verstaan.”

      “Sê wie?”

      “Steven Weinberg. Amerikaanse fisikus. Nobelpryswenner. Om daardie dinge te verstaan, seg hy, is al wat ons bestaan lig bó die vlak van die klug. Dit is ’n poging wat ons bestaan ten minste die sjarme van ’n tragedie gee.”

      Sy ken die ritueel. “En waar pas Skoonheid in?”

      “In die skryf van wiskundige formules wat dit vasvang.”

      “Jy kan nie ernstig wees nie.”

      “Ek is, Weinberg is.”

      “Jy is weird, Plas Johnson.”

      “Daar is só baie om in ag te neem.” Hy praat onverwags sag, asof hy wil hê net Fleur moet hoor wat hy sê.

      “Soos?”

      “Dat godsdienstige mense al soveel dinge in die naam van God gedoen het wat immoreel is, dat mens ’n vraagteken moet plaas agter hul moraliteit.”

      “Nou praat jy my taal.”

      “O ja?”

      “Belhar.”

      “Kan ons nie oor rugby gesels nie?”

      Die bottel whisky tussen hulle sak met verdrag.

      Maurice kom ingestap. Hy is baie lief vir die Sondagaand-ritueel by Popol Vuh, al van voor die klompie maande wat hy en Fleur saamwerk vir die biografie van Katstert Nel. Hy moet ’n fyn balans tref: Lank genoeg by Krystle en Jaap sit om op hoogte van sake te bly, dan skedaddle na Popol Vuh. Soms finesse hy sake – vanaand kon hy Krystle oortuig dat sy dienste beter aangewend kan word dáár waar Fleur haar bevind. Fleur met haar agterdog. Môre is mos nóg ’n dag, beginnende by brekkie.

      “Waar swaai ons vanaand?” Maurice maak homself tuis by die kroegtoonbankie.

      “Wiskundige formules.” Fleur het haar berus.

      “Slaan my met dieselfde, dearie,” sug Maurice.

      Plas skink. “Die mens is nie die hoofpersoon in ’n kosmiese drama wat van die begin af beplan is nie. Hy is maar net teenwoordig op ’n gegewe punt in ’n lang en ordelike ontwikkeling. ’n Wêreld waarin toeval ’n groot rol speel. Agter alles, onder alles, is net ’n klomp koue, kille wiskundige vergelykings. Watse troos is daar in ’n wêreld waar mens nie meer gode en nimfe en geeste in bome aantref nie? Daar is merkwaardige skoonheid in die wetenskaplike ondersoek. In elke formule lê reeds die stramien opgesluit van toekomstige formules. Newton het die kiem gedra van Einstein. Weinberg sê,” Plas bly ’n oomblik stil, sy oë wat seker maak dat sy laaste teenwoordige kelner die enkele gaste by tafels ondersteun, “dat die mens vandag ’n merkwaardige verhouding met sy verbeelding en raaiselagtigheid het. ’n Bietjie meer as tweehonderd jaar gelede was daar op wêreldkaarte nog groot dele wat onontdek was. Vandag kan jy satellietfoto’s van elke sentimeter van die aarde se oppervlak neem. Spring tweehonderd jaar in die toekoms in. Wat gaan hulle van ons sê, oor ons gebruik van ons verbeelding. Van ons soeke na Troos? Hul perspektief op ons sal dieselfde wees as ons s’n op mense van die negentiende eeu.”

      Hy bly stil. Daardie veraf kyk in sy oë wat Fleur die afgelope maande al hoe meer met die Filosofie assosieer.

      “Weet jy,” val Maurice weg, “dis in rugby nogals ook so. SA Spieël se berigte oor rugby in die ou dae. Jy moet in die rugbymuseum gaan kyk daarna. Wow! ’n Ander game, sê ek julle. En daai tyd was die mans nog rof en nie in gimnasiums gekondisioneer nie. Toe het die universiteite dosyne en dosyne spelers opgelewer vir elke provinsie. Vandag het ons franchises en die universiteite migreer na internetkampusse.”

      “Leerbal,” sê Fleur.

      “Wat?” Maurice kyk haar in die oë, nie seker of sy spot nie. “O, o, ek onthou. Agtnaat. Leerbal. Daar is een in die rugbymuseum in Kaapstad.”

      “Newton,” mymer Plas.

      Fleur glimlag. Sy moet haarself keer of sy gaan té lief raak vir hierdie man.

      “Dis natuurlik ’n ander vraag of wiskundige formules vir Die Slapogie kan verklaar,” storm Maurice voort. “Ek meen, daai skop van gister. Jy moes my keer of ek gaan soen die bliksem.”

      “En sy ongeluk vanoggend?”

      Maurice spring regop. “Wat bedoel jy?”

      Fleur kyk eers anderpad, deur toe. Popol Vuh sak op die vertrek neer, “Sing, for Song Drives Away the Wolves”. Dan draai sy terug na Maurice, die ene instink. “Maurie, wat het gebeur, pel? Iets waarvan ons nie mag weet nie?”

      “Waar kom jy daaraan?”

      “Jou reaksie. Ek vra ’n onskuldige vraag, jy gil soos ’n Drawwertjie met ’n bos wortels in die hand.”

      Voordat hy kan antwoord, is daar ’n lawaai by die deur.

      Verbal Kint stap op hulle af, die deur wat eers toeklap wanneer hy halfpad gevorder het en hulle sy toestand kan peil aan die kere dat sy knieë swik in die deurswaai. Nie te erg nie, eintlik sober gemeet aan sy gebruiklike Sondag-prestasie.

      Plas het vir hom ’n glasie whisky gereed wanneer hy gaan sit.

      “Laat’m val!” Verbal lig die glas in saluut, sluk dit met een skoot af.

      Plas hervul die glas.

      Dít is wat vir Fleur so wonderlik is aan Plas. Dat hy iemand soos Verbal kan duld, en dan nog filosofeer ook. Sy sou dit nie kon doen nie. Menseverhoudinge is nie haar sterkpunt nie, veral nie wanneer dronkgatte betrokke is nie.

      Verbal draai om, sodat hy kan vasstel of hy enigiemand in die eetvertrek ken en wend hom dan effe teleurgesteld tot Plas en Fleur. Dis nie heeltemal duidelik of hy Maurice raaksien nie.

      “Julle g’hoor? Slapogie se kwassies ’s weg.”

      “Wat?” Maurice stut hom op sy elmboog en kom rustig nader aan Verbal se gesig. “Sover ek weet het hy net ’n nooientjie op Vanwyksvlei.”

      Dit neem Verbal ’n paar sekondes om die nuus te verwerk.

      Dan snork hy. “’S wat jy dink. Hy het twee,” lig sy vry hand op, beweeg sy vingers asof hy tel, “een, twee, tel ’ulle, twie Argy cherries g’raps Sadragaand. Sadragnag.”

      Fleur sien hoe Maurice bekommerd in


Скачать книгу